Tin hot
Trang chủ / Tin tức / Về Tây Thừa Thiên Huế ăn xôi ống, hít hà gió Lào

Về Tây Thừa Thiên Huế ăn xôi ống, hít hà gió Lào

 

Lăng tẩm với những món ăn cung đình chỉ là một phần rất nhỏ của Huế. Muốn tẩm ướp mình trong những dư vị ngọt ngào, say đắm của Huế, phải về Tây Thừa Thiên Huế ăn xôi ống, hít hà gió Lào.

 

Quả thực vậy, món xôi ống trong miền gió Lào vùng biên giới Việt – Lào phía Tây Thừa Thiên Huế tưởng chừng chỉ là … món xôi ống ấy lại chất chứa trong nó biết bao tinh túy của núi rừng Thừa Thiên, nó là món ăn rất xa xôi với cơm chay, cơm hến nhưng vẫn mềm mại trong những ký ức ẩm thực tinh tế của vùng đất thiêng này.

 

ANH1

Muốn tẩm ướp mình trong những dư vị ngọt ngào, say đắm của Huế, phải về Tây Thừa Thiên Huế ăn xôi ống

 

Gạo nấu xôi ống là nếp nhỏ, dẹt, dài hơn nếp xuôi; ăn vào bùi, dẻo, thơm; không hề bở, nát chút nào. Có người nói, nó chính là một loại nếp truyền thống của Lào. Xôi ống được gọi như vậy là vì người ta nấu nó trong ống nứa, khi ăn, cứ bóc nứa đến đâu, ăn đến đó, không cần bát, đũa gì; ngồi đâu cũng ăn được, thậm chí vừa đi đường vừa ăn cũng chẳng có gì bất tiện.

 

ANH2

Gạo nấu xôi ống là nếp nhỏ, dẹt, dài hơn nếp xuôi

 

Ăn xôi ống ngọt, đôi khi còn thấy hăng hăng, thơm thơm mùi nứa chín, ăn no thì thôi chứ không hề ngán hay chán. Muốn có món xôi ống ngon đúng kiểu của núi rừng này phải cẩn thận chọn ống nứa đều, thẳng, bánh tẻ; nước nấu xôi cũng không được tùy tiện lấy nước mưa, nước máy, không phải nước suối đầu nguồn là mất vị xôi ngay; thứ lá bịt đầu ống nứa cũng là lá dong rừng. Đến công đoạn này rồi thì chất củi lên nướng đến khi thấy mùi thơm nức nở là xong. Xôi ống chín sẽ có màu hồng nhạt, và lạ một nỗi, xôi ống nướng trong rừng ăn khác hẳn xôi ống nướng ở nhà. Thế nên, khách du lịch được phím trước là phải theo người dân bản xứ vào rừng … nướng xôi ống rồi mang về, 1 ngày sau lấy ra ăn. Ăn nhanh hay ăn chậm thì cứ hết ống xôi đều cảm nhận được đầy đủ dư vị nếp ngọt bùi, vị lá dong rừng thơm mát, thoang thoảng mùi ống nứa non, vị ngọt mát trong lành của nước suối đầu nguồn.

 

ANH3

Ăn xôi ống ngọt, đôi khi còn thấy hăng hăng, thơm thơm mùi nứa chín, ăn no thì thôi chứ không hề ngán hay chán

 

Người dân ở đây không bao giờ ăn xôi ngay khi vừa nướng xong, vì như vậy xôi không dền dẻo, không đậm đà. Xôi ống ăn với thịt kho, cá lùi là nhất; dù ăn không cũng vẫn ngon, vẫn chẳng thấy chán. Cũng có nhà hay làm xôi ống đậu đen; mỗi loại có vị riêng, không thể nói cái nào ngon, cái nào dở; có lẽ bởi nó đều là tinh túy của núi rừng đất này.

 

ANH4

Người dân ở đây không bao giờ ăn xôi ngay khi vừa nướng xong

 

Người dân Tây Thừa Thiên Huế còn nghèo nên món xôi ống vẫn chỉ là món đãi khách, thường ngày ít khi có mà ăn; trẻ con, người lớn mỗi khi có mẻ xôi ống cũng hào hứng, phấn khởi và hồi hộp chẳng kém gì những vị khách từ phương xa tới. Ngoài là món đãi khách thì xôi ống cũng thường được làm trong các dịp lễ tết, hội hè.

 

ANH5

Người dân Tây Thừa Thiên Huế còn nghèo nên món xôi ống vẫn chỉ là món đãi khách

 

Người Pa Cô là vậy, hiếu khách, quý khách; ai đến cũng được ăn xôi ống, cũng có xôi ống mang về. Với họ, ống nữa như cái bụng của mình, gạo xôi là sự nồng ấm, yêu thương; ống xôi càng đầy, tình người càng chan chứa.

 

Tây Thừa Thiên cũng nhiều cảnh đẹp, đáng để thăm thú, du ngoạn ngoài món xôi ống, thế nhưng đi đâu, la cà chỗ này chỗ khác, ăn no bụng rồi, về thấy ống xôi là lại ứa nước miếng; dù ăn lần đầu hay ăn lần thứ bao nhiêu cũng vẫn vậy.

 

P1160036

Người Pa Cô là vậy, hiếu khách, quý khách; ai đến cũng được ăn xôi ống, cũng có xôi ống mang về

 

Theo giải thích của người dân thì ngay từ khi còn rất nhỏ, trẻ em vùng này đã được dạy cách chọn ống nứa nấu xôi; ống nứa lúc nào cũng phải thẳng, đẹp; có phải đi khắp rừng cũng phải tìm cho ra bằng được những ống nứa này, không là không thể làm món xôi ống. Người Pa Cô quan niệm, ống nứa chính là tấm lòng của mình, ruột gan của mình, lúc nào cũng ngay thẳng, trong sạch, đẹp đẽ; ai đi xa về gần cứ nhìn vào ống nứa đấy là biết người Pa Cô sống ra sao, gìn giữ mình như nào.

 

ANH7

Theo giải thích của người dân thì ngay từ khi còn rất nhỏ, trẻ em vùng này đã được dạy cách chọn ống nứa nấu xôi

 

Đến Tây Thừa Thiên một lần nữa lại thấy người Huế coi trọng nết ăn như nào. Dẫu có xa xôi đến mấy, cách trở đường đi, người Huế vẫn cứ là người Huế, chẳng thể lẫn đi đâu. Dù cuộc sống bon chen, khắc nghiệt, vẫn giữ cho lòng mình đẹp đẽ, trong nết ăn, nết ở.

 

M.H