Tin hot
Trang chủ / Tin tức / Bánh đào tiên – Sản phẩm chân truyền của Huế

Bánh đào tiên – Sản phẩm chân truyền của Huế

 

Có một món bánh mà ngay cả người Huế không phải ai cũng biết, nó mang đặc trưng hai dòng ẩm thực: Cung đình và dân dã, đó là bánh đào tiên.

 

Bánh đào tiên là thương hiệu riêng của tộc họ Hoàng ở Huế. Người sáng tạo ra thứ bánh độc đáo này là bà Bích Hồ Hoàng Phủ Dực tức Diệu Ngọc Nguyễn Thị Thanh (1908-1989), cô giáo của Nữ công Học hội, một tổ chức phụ nữ Việt Nam đầu tiên được thành lập năm 1927 tại Huế do bà Đạm Phương làm Hội trưởng.

 

ANH1

Bánh đào tiên là thương hiệu riêng của tộc họ Hoàng ở Huế

 

Chiếc bánh có hình quả đào, miền Nam gọi là mận, miền Bắc gọi là roi; nó là biểu tượng của tuổi thọ vĩnh cửu, tình yêu thủy chung và tất nhiên là chứa đựng cả tấm lòng của người nặn bánh. Bà Thanh lấy nguồn cảm hứng làm ra loại bánh này từ những quả đào đỏ, trong rất nhiều loại đào thì đào đỏ là loại quý và hiếm nhất, chỉ dành để tiến cung mỗi dịp có lễ tiệc, hội hè. Sau lễ tiệc, hội hè, các quan trong triều thường được ban thưởng thứ quả này mang về có các thành viên trong gia tộc thưởng thức.

 

ANH2

Chiếc bánh có hình quả đào, miền Nam gọi là mận, miền Bắc gọi là roi

 

Thời của bà Thanh, có người cả đời chẳng được nhìn thấy thứ quả này, chứ nói gì đến chuyện được nếm. Có lẽ, một phần vì lí do này mà bà cất công tìm cho bằng được công thức làm ra món bánh ấy. Công thức làm bánh không khó, cũng không quá mất thời gian nhưng ý nghĩa và những giá trị trong đó thì thật quý báu, to lớn.

 

ANH3

Thời của bà Thanh, có người cả đời chẳng được nhìn thấy thứ quả này, chứ nói gì đến chuyện được nếm

 

Sau này, nhờ nghệ nhân Hoàng Ngọc Thương (em gái Hoàng Phủ Ngọc Tường và chị gái Hoàng Phủ Ngọc Phan) tiếp thu mà món bánh không bị thất truyền như bao giá trị thức ẩm thực khác của Huế.

 

Muốn làm được chiếc bánh đào tiên đậu xanh nguyên chất đúng vị phải cẩn thận và biết cách chọn loại đậu xanh còn mới, khi bóc vỏ, luộc lên, ruột vàng tươi, có như vậy, bột đậu mới dẻo, dễ nặn bánh. Đậu xanh sau khi nấu chín rồi, cứ thế cà thật nhuyễn, xên đường theo tỷ lệ 1 -1, rồi dùng tay bắt thành hình đào tiên, nhân nho khô. Bánh sau khi phơi khô thì nhúng vào đông sương (rau câu) đỏ sẫm. Đợi đến khi đông sương nguội, lúc này sẽ không phân biệt được đâu là quả đào thật, đâu là bánh.

 

ANH4

Muốn làm được chiếc bánh đào tiên đậu xanh nguyên chất đúng vị phải cẩn thận và biết cách chọn loại đậu xanh còn mới

 

Ngoài nghệ nhân Thương, hiện còn một nghệ nhân khác của dòng họ Hoàng cũng có công rất lớn trong việc bảo tồn, không để thất truyền loại bánh này, đó là nghệ nhân Hoàng Thị Như Huy – cháu gọi bà Thanh bằng bà cô – một đầu bếp trứ danh vùng đất Huế.

 

ANH5

Hiện, món bánh đào tiên không được sản xuất rộng rãi nên ít người biết, ít người được thưởng thức nó

 

Theo thời gian, cả 2 nghệ nhân này đều có những sáng tạo nhất định trên cơ sở công thức cũ được tổ tiên truyền lại. Vỏ bánh đông sương đã được thay thế bằng dâu tây và một số nguyên liệu khác cho màu đẹp hơn, hương thơm lạ hơn, vị đậm đà hơn và điều quan trọng là phù hợp với vị của những thực khách hiện đại; đây cũng là một trong những yếu tố góp phần nuôi sống một công thức ẩm thực.

 

ANH6

Trong gia tộc họ Hoàng, cũng chỉ những dịp lễ quan trọng mới có thứ bánh đó

 

Hiện, món bánh đào tiên không được sản xuất rộng rãi nên ít người biết, ít người được thưởng thức nó. Chỉ hiếm hoi trong một vài cuộc thi, triển lãm ẩm thực có 2 nghệ nhân này tham gia, người Huế nói riêng, người Việt nói chung mới có cơ hội được chiêm ngưỡng, tìm hiểu về nó.

 

Trong gia tộc họ Hoàng, cũng chỉ những dịp lễ quan trọng như: Tết, giỗ, lễ mừng thọ, … mới có thứ bánh đó, trước tiên là thờ cúng, sau là cho con cháu hưởng lộc, cảm nhận một phần ẩm thực Cố Đô, văn hóa Cố Đô.

 

M.H